Przy wyborze sposobu ogrzewania budynku warto zacząć od określenia jego zapotrzebowania na ciepło, ponieważ to ono w sporej mierze decyduje o wymaganej mocy urządzenia. Pompy ciepła działają przeciwnie niż tradycyjne źródła ciepła, ponieważ nie wytwarzają energii cieplnej wyłącznie poprzez spalanie paliwa, lecz wykorzystują energię znajdującą się w powietrzu, gruncie lub wodzie. W praktyce znaczy to, że znaczenie mają nie tylko i wyłącznie parametry samego urządzenia, ale także izolacja przegród, rodzaj instalacji grzewczej, temperatura wymagana przez odbiorniki oraz warunki panujące w danym miejscu.
Przy ocenie konkretnego rozwiązania trzeba zatem patrzeć na cały układ. Sama deklarowana moc pompy nie mówi jeszcze, jak urządzenie będzie pracować w realnym budynku.
Podział, jakim są rodzaje pomp ciepła, wynika przede wszystkim ze źródła, z którego pobierana jest energia. W sytuacji urządzeń powietrznych jest nim powietrze zewnętrzne. Ich praca zależy zatem od aktualnej temperatury otoczenia, a przy niskich temperaturach mogą modyfikować się zarówno dostępna moc, jak i warunki pracy sprężarki. Pompy gruntowe wykorzystują energię zgromadzoną w gruncie. Wymagają utworzenia dobrego dolnego źródła, przykładowo kolektora poziomego lub odwiertów pionowych, co wpływa na sposób przygotowania instalacji i zakres prac na działce. Spotyka się także rozwiązania wykorzystujące wodę jako źródło energii. W ich przypadku ważne są między innymi warunki hydrogeologiczne a także wymagania dotyczące utworzenia i eksploatacji instalacji. Różnice między tymi rozwiązaniami nie sprowadzają się więc do samej konstrukcji urządzenia. Każdy typ wiąże się z innymi wymogami technicznymi i organizacyjnymi.
W praktyce ważnym elementem jest dopasowanie pompy do instalacji znajdującej się wewnątrz budynku. Ogrzewanie płaszczyznowe, tj. podłogowe, zazwyczaj pracuje przy niższych temperaturach wody niż starsze instalacje grzejnikowe, jednakże nie znaczy to, że przy modernizacji istniejącego domu w każdej chwili konieczna jest całkowita wymiana ogrzewania. Trzeba sprawdzić między innymi wielkość grzejników, temperaturę potrzebną do utrzymania oczekiwanych warunków a także straty ciepła pomieszczeń. Znaczenie ma też sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jeżeli już pompa ma odpowiadać zarówno za ogrzewanie budynku, jak i podgrzewanie wody, jej praca będzie zależała od kilku różnorakich parametrów i okresowych modyfikacji zapotrzebowania. Przy analizie kosztów należy jednak uwzględnić nie tylko i wyłącznie zużycie energii elektrycznej, lecz również koszty utworzenia całego systemu, serwisowania a także ewentualnych elementów dodatkowych. Pominięcie któregoś z owych składników może prowadzić do błędnej oceny rozwiązania.
Istotne są również warunki, w których urządzenie będzie eksploatowane. W przypadku powietrznych pomp ciepła należy brać pod uwagę zmienność temperatury zewnętrznej, proces odszraniania jednostki a także sposób odprowadzania powstającej wody. Przy urządzeniach gruntowych większą rolę odgrywa właściwe wykonanie dolnego źródła i właściwości gruntu. W każdym przypadku znaczenie moraz sterowanie, ponieważ zapotrzebowanie na ciepło zmienia się w ciągu doby i wraz z pogodą. W trakcie planowania instalacji warto analizować rzeczywiste warunki budynku, a nie tylko dane katalogowe. Dotyczy to zwłaszcza modernizowanych obiektów, gdzie istniejąca instalacja może narzucać określone ograniczenia. Ostateczne parametry pracy zależą od połączenia źródła ciepła, instalacji odbiorczej, warunków umieszczonych na zewnątrz i sposobu użytkowania budynku.
Zobacz również: pompa ciepła na propan.